en ko vi

[Dạy trẻ tự kỷ] Vận động tinh (1-2 tuổi)

31/03/2023
Bài hôm nay gồm các bài tập giúp trẻ tự kỷ từ 1-2 tuổi học cách vận động tinh.
   

click icon  Tham khảo thêm:

► [Dạy trẻ tự kỷ] Bắt chước (0-1 tuổi)

► [Dạy trẻ tự kỷ] Bắt chước (1-2 tuổi)

► [Dạy trẻ tự kỷ] Bắt chước (2-3 tuổi)

► [Dạy trẻ tự kỷ] Bắt chước (3-5 tuổi)

► [Dạy trẻ tự kỷ] Cảm nhận (0-1 tuổi)

► [Dạy trẻ tự kỷ] Cảm nhận (1-2 tuổi)

► [Dạy trẻ tự kỷ] Cảm nhận (2-3 tuổi)

► [Dạy trẻ tự kỷ] Cảm nhận (3-4 tuổi)

► [Dạy trẻ tự kỷ] Cảm nhận (4-5 tuổi)

► [Dạy trẻ tự kỷ] Cảm nhận (5-6 tuổi)

► [Dạy trẻ tự kỷ] Vận động tổng quát (0-1 tuổi)

► [Dạy trẻ tự kỷ] Vận động tổng quát (1-2 tuổi)

► [Dạy trẻ tự kỷ] Vận động tổng quát (2-3 tuổi)

► [Dạy trẻ tự kỷ] Vận động tổng quát (3-4 tuổi)

► [Dạy trẻ tự kỷ] Vận động tổng quát (4-5 tuổi)

► [Dạy trẻ tự kỷ] Vận động tổng quát (5-6 tuổi)

► [Dạy trẻ tự kỷ] Vận động tinh (0-1 tuổi)

 

97. PHÁT TRIỂN VIỆC NẮM BẮT BẰNG HAI NGÓN TAY

1- 2 tuổi

icon timeline Cảm nhận

• Vận động tinh, nắm bắt (1 - 2 tuổi)

icon timeline Mục đích

Phát triển việc cầm tốt bằng hai ngón tay và cải thiện làm chủ vận động tinh.

icon timeline Mục tiêu

Rứt ra những miếng đất sét nhỏ và bỏ chúng vào lọ

icon timeline Dụng cụ

Đất sét, lọ.

Tiến trình

Bạn cho trẻ ngồi vào bàn với đất sét trước mặt trẻ.

Bạn lấy đất sét ra khỏi lọ và để lọ ở tầm tay trẻ.

- Bạn cầm bàn tay trẻ và giúp trẻ lăn đất sét để làm một sợi dây nhỏ khoảng 1cm bề dày.

Bảo đảm trẻ quan sát bạn và chỉ cho trẻ cách ấn như thế nào ở đầu sợi dây để rứt ra một miếng đất sét nhỏ bằng cách dùng ngón cái và ngón trỏ.

Bạn để miếng đất sét trước mặt trẻ để trẻ thấy bạn cầm như thế nào.

Bạn nói “trong lọ”và để miếng đất sét trong lọ.

Bạn cầm ngón cái và ngón trỏ của trẻ và giúp trẻ rứt một miếng đất sét nhỏ.

Bạn nói “trong lọ” và giúp trẻ thả đất sét trong lọ.

Lặp lại bài tập nhiều lần bằng cách giảm sự hướng dẫn của bạn trên bàn tay trẻ khi bạn cảm thấy trẻ bắt đầu sử dụng thành thạo ngón cái và ngón trỏ.

Bạn cho trẻ hiểu trẻ phải thực hiện bài tập này bao nhiêu lần bằng cách để một số lượng nhất định bánh kẹo trên bàn trước mặt bạn. (trẻ sẽ nhận bánh kẹo mỗi lần trẻ để đất sét vào lọ)

98. XÚC ĐƯỜNG BẰNG MUỖNG

1- 2 tuổi

icon timeline Cảm nhận

• Vận động tinh, thao tác (1 - 2 tuổi)
• Tự lập, tự ăn (1 - 2 tuổi)

icon timeline Mục đích

Cải thiện việc cầm nắm và thao tác đồ vật và phát triển khả năng tự ăn một cách độc lâp.

icon timeline Mục tiêu

Dùng thìa để chuyển đường từ lọ này sang lọ kia.

icon timeline Dụng cụ

Thìa, đường (hoặc tất cả chất liệu rắn có hạt khác), hai chén hoặc các đồ chứa khác.

Tiến trình

Khi trẻ có thể cầm thìa dễ dàng trong vài giây (xem bài tập 94), bạn bắt đầu dạy trẻ công dụng của thìa.

Để một chén đường và bình chứa rỗng trên bàn trước mặt trẻ.

Cho thìa vào bàn tay trẻ và bàn tay bạn cầm nắm chặt bàn tay trẻ. Bằng một cử động chậm và xúc, bạn hướng dẫn trẻ cầm thìa cho vào đường.

Lặp lại cử động này nhiều lần trước khi chuyển đường trong chén rỗng.

Khi bạn nhận thấy trẻ bắt đầu học động tác, bạn giúp trẻ xúc một thìa nhỏ đường và chuyển qua chén khác.

Lúc đầu, những chén phải đặt cạnh nhau nhưng khi trẻ thành thạo, những chén đó phải được để xa hơn.

Mỗi buổi học bạn bắt đầu cho trẻ chuyển một hoặc hai thìa đường và dần dần tăng công việc cho tới khi trẻ chuyển hết số đường.

Bạn giảm sự hướng dẫn bàn tay trẻ, trước tiên bạn rút bàn tay bạn đến cổ tay trẻ, kế đến tới cánh tay và sau cùng rút bàn tay bạn ra hoàn toàn.

99. LƯỢM ĐỒNG TIỀN XU

1- 2 tuổi

icon timeline Cảm nhận

• Vận động tinh, nắm bắt (1 - 2 tuổi)
• Phối hợp mắt-bàn tay, tự chủ (1 - 2 tuổi)

icon timeline Mục đích

Cải thiện sự làm chủ vận động tinh và khả năng nắm bắt.

icon timeline Mục tiêu

Lượm 10 đồng tiền xu và bỏ chúng vào lọ.

icon timeline Dụng cụ

Tiền xu, bình cà phê hoặc hộp bơ thực vật bằng nhựa có nắp.

Tiến trình

Cắt một đường nứt nhỏ trên nắp hộp để đồng tiền xu có thể lọt vô dễ dàng.

Bạn bắt đầu để 2 đồng tiền trên bàn trước mặt trẻ. Bạn nói “con nhìn kìa” và lượm từ từ một đồng tiền bằng ngón cái và ngón trỏ như một cái kềm.

Lay động đồng tiền trước mặt trẻ để gây sự chú ý và bỏ đồng tiền trong lỗ.

Bạn cầm tay trẻ và hướng dẫn ngón tay trẻ để lặp lại tiến trình với đồng tiền thứ hai. - Thưởng trẻ liền và để trẻ rời khỏi bàn một lúc.

Lặp lại nhiều lần tiến trình này, thêm từ từ nhiều đồng tiền hơn khi trẻ thành thạo.

Đặt tất cả đồng tiền của buổi khám trên bàn để trẻ có thể thấy trẻ phải làm bài tập bao nhiêu lần. Nhắc lại cho trẻ bỏ đồng tiền vào lọ bằng cách chỉ đồng tiền và nói “ Con bỏ vào “ và sau đó chỉ đường nứt trên nắp lọ.

100. MỞ NẮP VẬT CHỨA

1- 2 tuổi

icon timeline Cảm nhận

• Vận động tinh, phối hợp 2 bàn tay (1 - 2 tuổi)
• Bắt chước, vận động (1 - 2 tuổi)

icon timeline Mục đích

Cải thiện sự làm chủ vận động tinh, sự rắn rỏi của bàn tay và sự phối hợp của 2 bàn tay.

icon timeline Mục tiêu

Mở 4 nắp vật chứạ khác nhau để được thưởng

icon timeline Dụng cụ

Hộp giày, hộp diêm lớn (mở bằng cách đẩy), bình cà phê có nắp nhựa, hộp nữ trang, bánh kẹo.

Tiến trình

Bạn ngồi vào bàn, dưới đất hoặc nơi nào mà bạn và trẻ cảm thấy thoải mái. Bạn lấy một cái hộp, gây sự chú ý cho trẻ bằng cách nói “con nhìn đây” và di chuyển bánh kẹo trong tầm nhìn của trẻ.

Bạn di chuyển từ từ bánh kẹo về phía hộp, bỏ kẹo vào trong hộp và đậy nắp lại (bạn đảm bảo là trẻ quan sát bàn tay của bạn và bạn mở từ từ cái hộp)

Bạn giả vờ ngạc nhiên và chỉ cho trẻ bánh kẹo ở bên trong. Bạn đóng hộp lại và đưa hộp cho trẻ. Bạn ra hiệu cho trẻ mở nắp bình ra.

Nếu trẻ thử nhưng không nản, bạn giúp trẻ bắt đầu.

Nếu trẻ không hiểu trẻ phải làm gì, bạn cầm bàn tay trẻ va hướng dẫn trẻ mở hộp.

Khi trẻ mở hộp, trẻ nhận bánh kẹo và hộp được để sang một bên.

Lặp lại tiến trình này với nhiều bình chứa khác nhau. Bạn ghi nhận bình chứa nào trẻ mở dễ dàng và bình chứa nào khó khăn hơn. Nếu một trong những bình chứa đặc biệt khó, bạn thay nó bằng bình chứa khác dễ hơn. Mục đích là để trẻ mở được bình chứa nhiều cách.

101. TRÒ CHƠI CHO VÀ LẤY

1- 2 tuổi

icon timeline Cảm nhận

• Vận động tinh, nắm bắt (1 - 2 tuổi)
• Phối hợp mắt-bàn tay, tự chủ (1 - 2 tuổi)
• Kỹ năng nhận thức, ngôn ngữ thụ cảm (1 - 2 tuổi)

icon timeline Mục đích

Cải thiện sự cầm nắm và buông đồ vật và phát triển khả năng tương tác.

icon timeline Mục tiêu

Lấy 4 đồ vật trong hộp và đưa chúng cho người khác, lấy 4 đồ vật của một người và để chúng trong hộp.

icon timeline Dụng cụ

Hai hộp kích cỡ trung, 4 đồ vật kích cỡ và hình dáng khác nhau (ví dụ hình khối, hạt chuỗi, chìa khóa, lược).

Tiến trình

Bạn ngồi vào bàn đối diện trẻ và đặt hai hộp cạnh nhau giữa bạn và trẻ. Đặt 4 đồ vật vào một trong hai hộp. Bạn để tay vào hộp lấy một trong những vật đo và đưa cho trẻ. Bạn nói “con cầm đi” và bạn ra hiệu cho trẻ lấy đồ vật. Nếu cần, bạn cầm bàn tay trẻ, bỏ đồ vật vào bàn tay và giúp trẻ nắm lại. Rồi bạn nói “con để nó vào” và chỉ vào hộp trống. Hướng bàn tay trẻ về phía hộp, giúp trẻ thả đồ vật vào và thưởng trẻ liền.

Bạn lặp lại tiến trình này cho đến khi tất cả các đồ vật được chuyển từ hộp này sang hộp khác.

Lặp lại bài tập này và giảm dần sự trợ giúp của bạn cho đến khi trẻ có thể lấy một đồ vật trong bàn tay bạn và đặt vào hộp phù hợp.

Khi trẻ đã học lấy đồ vật trong bàn tay bạn, hãy động viên trẻ tìm trong hộp và đưa cho bạn một đồ vật. Bạn chỉ một đồ vật trong hộp và nói “cho cô đi”. Khi bạn nói “cho cô đi” bạn đưa bàn tay ra.

Nếu trẻ không phản ứng, bạn tiếp tục đưa bàn tay và dùng bàn tay kia của bạn, giúp trẻ lượm 1 đồ vật và để vào bàn tay bạn đang mở.

Khi trẻ đưa cho bạn một đồ vật, bạn hãy để nó vào trong hộp và thưởng trẻ.

Bạn lặp lại bài tập này cho đến khi trẻ lấy hết đồ vật trong một hộp đưa cho bạn để vào hộp khác.

Khi trẻ đã học hai động tác này, bạn thay đổi thói quen bằng cách làm việc một ngày trên hành động cho và ngày khác trên hành động lấy. Với cách này trẻ phải nghe lệnh để hiểu trẻ phải làm điều gì.

102. ĐẨY NÚT ĐỒ CHƠI

1- 2 tuổi

icon timeline Cảm nhận

• Vận động tinh, thao tác (1 - 2 tuổi)
• Phối hợp mắt-bàn tay, tự chủ (1 - 2 tuổi)

icon timeline Mục đích

Cải thiện sự làm chủ vận động và phát triển khả năng điều khiển ngón tay đến một điểm.

icon timeline Mục tiêu

Đẩy nút đồ chơi không trợ giúp để đạt kết quả được mong muốn.

icon timeline Dụng cụ

Tất cả đồ chơi hoặc tất cả vật dụng trong đó việc đẩy nút tạo ra kết quả thú vị (ví dụ con rối lò xo, hộp nhạc, hộp ghi âm, chuông)

Tiến trình

Bạn ngồi vào bàn với trẻ và đặt đồ chơi trước trẻ. Bạn tạo sự chú ý của trẻ và chỉ cho trẻ cách đẩy nút để đồ chơi họat động.

Đưa ngón trỏ của bạn trước mặt trẻ và di chuyển từ từ ngón trỏ về hứơng cái nút để trẻ có thể thấy mối liên hệ giữa hành động và ngón tay của bạn và kết quả.

Khi bạn đẩy nút, bạn hãy cười và vỗ tay và giả vờ nhún nhảy để chỉ cho trẻ là bài tập này vui.

Đặt đồ chơi vào vị trí của trẻ và bạn cầm bàn tay trẻ. Hướng ngón tay của trẻ về phía nút và giúp trẻ đẩy nút đó.

Bạn lặp lại bài tập này nhiều lần nhưng bỏ bớt sự trợ giúp của bạn bằng cách đầu tiên cầm cổ tay trẻ, sau đó cầm khuỷu tay trẻ và cuối cùng bỏ hòan tòan.

Khi trẻ có thể đẩy nút đồ chơi không trợ giúp, bạn đưa đồ chơi thứ hai tương tự và bạn xem trẻ có thể đẩy nút không cần trợ giúp khi bạn chỉ cho trẻ.

103. CỞI TẮT

1- 2 tuổi

icon timeline Cảm nhận

• Vận động tinh, thao tác (1 - 2 tuổi)
• Tự lập, tự mặc (1 - 2 tuổi)

icon timeline Mục đích

Khám phá đồ vật bằng cách nắm bắt và kéo đồ che phủ và phát triển khả năng cần thiết để tự mặc và tự cởi một cách độc lập.

icon timeline Mục tiêu

Khám phá một phần thưởng bằng cách gở chiếc tất được gắn một cách lỏng lẻo trên lọ.

icon timeline Dụng cụ

Tất lớn, chai hoặc hũ bằng nhựa không bể, bánh kẹo.

Tiến trình

Tạo sự chú ý của trẻ bằng cách đu đưa một trong những kẹo bánh trẻ ưa thích trong tầm nhìn của trẻ. Rồi bạn để kẹo bánh đó trong chai hoặc hũ không đậy nắp.

Bạn đem chiếc tất để trên nắp bình sao cho miệng bình được che phủ một cách lỏng lẻo.

Bạn cầm bàn tay trẻ và giúp trẻ cầm đầu tất và kéo, sau đó giúp trẻ lấy kẹo bánh trong chai ra.

Lặp lại bài tập này nhiều lần và bạn chắc chắn là mỗi lần như thế trẻ thấy bạn để phần thưởng trong hộp chứa.

Bạn giảm sự trợ giúp của bạn cho tới khi trẻ cầm được một đầu tất và kéo ra không có sự trợ giúp của bạn.

Dần dần trẻ học được kéo tất một mình, bạn ấn từ từ chiếc tất sâu hơn sao cho mỗi lần kéo trẻ phải kéo mạnh hơn.

104. XẾP GIẤY

1- 2 tuổi

icon timeline Cảm nhận

• Vận động tinh, thao tác (1 - 2 tuổi)
• Bắt chước, vận động (1 - 2 tuổi)

icon timeline Mục đích

Cải thiện khả năng vận động tinh bằng cách học xếp giấy.

icon timeline Mục tiêu

Xếp tờ giấy 2 lần không trợ giúp.

icon timeline Dụng cụ

Tờ giấy (21cm x 30cm)

Tiến trình

Trẻ ngồi vào bàn và bạn đứng sau chỉ cho trẻ cách xếp tờ giấy lớn (bạn chắc chắn trẻ nhìn tờ giấy).

► Bạn làm những động tác chậm và rõ ràng.

► Sau khi làm mẫu, bạn lấy tờ giấy khác và hướng dẫn chậm đôi bàn tay trẻ để gấp tờ giấy làm hai.

► Lặp lại bài tập này cho tới khi trẻ tự gấp tờ giấy (bạn đừng bận tâm nếu đường gấp không thẳng hoặc không rõ).

Bạn để tờ giấy được xếp một bên vào chồng “đã làm xong”.

Giảm từ từ sự hướng dẫn bàn tay trẻ cho tới khi trẻ có thể tự xếp.

Khi trẻ xếp được tờ giấy một lần không trợ giúp, bạn bảo trẻ xếp lần thứ hai. Bạn ngồi cạnh trẻ và đưa cho trẻ một tờ giấy trong khi đó bạn cũng có một tờ.

Bạn xếp tờ giấy một lần và bảo trẻ làm giống bạn, nhưng thay vì để tờ giấy lên chồng “đã xong”, bạn nói “con nhìn lần nữa” và bạn xếp tờ giấy của bạn lần thứ hai. Bạn chỉ giúp trẻ khi trẻ có vẻ lúng túng.

105. BẮT ĐẦU TÔ MÀU

1- 2 tuổi

icon timeline Cảm nhận

• Vận động tinh, thao tác (1 - 2 tuổi)
• Phối hợp mắt- bàn tay,vẽ (1 - 2 tuổi)
• Bắt chước vận động (1 - 2 tuổi)

icon timeline Mục đích

Phát triển khả năng sơ đẳng về tô màu.

icon timeline Mục tiêu

Cầm bút chì bột màu và vẽ ngẫu nhiên 2 hoặc 3 đường trên mảnh giấy.

icon timeline Dụng cụ

2 bút chì bột màu to, giấy, hộp nhỏ.

Tiến trình

Bạn ngồi cạnh trẻ vào bàn học với bút chì bột màu, giấy và một hộp trước mặt bạn.

Bạn lấy giấy, bút chì bột màu và vẽ nguệch ngoạc hai ba đường nét.

Bạn sử dụng cùng tờ giấy, cùng bút chì và thử bảo trẻ vẽ hai ba đường nét.

Bạn để bút chì vào nắm tay của trẻ và dùng bàn tay bạn nắm bàn tay trẻ. Giúp trẻ vẽ nguệch ngoạc trong vài giây rồi khen trẻ.

Bạn để tờ giấy vào chồng “đã xong” và bỏ bút chì vào hộp.

Lặp lại bài tập này với bút chì bột màu thứ hai.

Bạn giảm dần sự trợ giúp của bạn cho tới khi trẻ có thể cầm bút chì bột màu và vẽ nguệch ngoạc một mình. Động viên trẻ vẽ lâu hơn, nhưng chỉ cho trẻ vài cây bút chì bột màu để trẻ thấy bài tập gồm bao nhiêu phần.


Nguồn tài liệu

Nội dung trong bài viết này được trích ra từ cuốn sách "Teaching Activities for Autistic Children: Individualized Assessment and Treatment for Autistic and Developmentally Disabled Children" của tác giả Eric Schopler và Margaret Lansing, Leslie Waters hiệu đính, được chuyển ngữ tiếng Việt từ tiếng Pháp bởi cô Trần Thị Khấn, cô Nguyễn Thị Khước và BS. Phạm Ngọc Khanh hiệu đính.

Nguồn tin: Eric Schopler

Xem thêm các tin khác

Bảng kiểm M-CHAT giúp tầm soát tự kỷ

Bảng kiểm M-CHAT giúp tầm soát tự kỷ

Yếu tố di truyền trong rối loạn phổ tự kỷ

Yếu tố di truyền trong rối loạn phổ tự kỷ

Những điều cần biết về chậm phát triển tâm thần vận động

Những điều cần biết về chậm phát triển tâm thần vận động

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây